चार वेळा अवकाशात जाणारा पहिला मानव कोण?
तुम्ही कधी विचार केला आहे का, एखाद्या माणसाने एकदाच नव्हे तर चार वेळा अवकाशप्रवास केला तर त्याच्या आयुष्यात किती कहाण्या असतील?
James Arthur “Jim” Lovell Jr. हेच ते नाव आहे — ज्यांनी Gemini 7, Gemini 12, Apollo 8 आणि Apollo 13 या मोहिमांमधून इतिहास घडवला.
Gemini 7 मध्ये त्यांनी 14 दिवसांचा Longest Space Mission विक्रम प्रस्थापित केला आणि पहिल्यांदा दोन मानवी अंतराळयानांचा यशस्वी rendezvous केला.
Gemini 7 मधील सहनशक्तीची खरी कसोटी
डिसेंबर 1965 — थंड अवकाश, लहान अंतराळयान आणि 14 दिवसांचा श्वास रोखून ठेवणारा प्रवास.
Lovell आणि Frank Borman यांनी त्या काळात अवकाशात इतका दीर्घ काळ राहण्याची कल्पनाही लोकांना अशक्य वाटत होती. पण हा विक्रम पुढील Apollo मोहिमांसाठी एक महत्त्वाचा पाया ठरला.
Gemini 12 – Buzz Aldrin सोबतची अविस्मरणीय जोडी
Gemini कार्यक्रमातील शेवटची मोहीम.
Lovell कमांडर, Buzz Aldrin पायलट — आणि उद्दिष्ट होतं spacewalk techniques परिपूर्ण करणे.
आज ज्या कौशल्यांमुळे अंतराळवीर ISS वर सहज स्पेसवॉक करतात, त्याची पायाभरणी याच मोहिमेत झाली.
Apollo 8 – पृथ्वीबाहेर जाऊन चंद्राला पहिल्यांदा वळसा
1968 मधील ही मोहीम इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी कोरली गेली.
Lovell, Frank Borman, Bill Anders यांनी पहिल्यांदा पृथ्वीची कक्षा सोडून चंद्राभोवती प्रदक्षिणा घातली.
याच मोहिमेत घेतलेला Earthrise फोटो — जिथे निळा-हिरवा पृथ्वीचा गोळा काळ्या अवकाशातून उगवताना दिसतो — आजही जगाला थक्क करतो.
Apollo 13 – “Successful Failure”
एप्रिल 1970 — चंद्राकडे जाताना ऑक्सिजन टँकचा स्फोट.
200,000 मैलांवर असताना अचानक मिशन जीवन-मरणाच्या प्रश्नात बदललं.
Lovell, Fred Haise, Jack Swigert यांनी Mission Control च्या मदतीने improvise करून जहाज सुरक्षित परत आणलं.
ही मोहीम आजही मानव इतिहासातील सर्वात मोठ्या survival stories पैकी एक मानली जाते.
पृथ्वीपासून मानवाने केलेला सर्वात दूरचा प्रवास
Apollo 13 च्या मार्गामुळे Lovell आणि त्याची टीम पृथ्वीपासून सर्वात दूर गेलेले मानव ठरले.
पण दुर्दैवाने, Lovell चंद्रावर दोनदा गेल्यावरही त्यावर पाऊल ठेवू शकले नाहीत — आणि यामुळे ते इतिहासातील एकमेव अंतराळवीर ठरले ज्यांनी हे अनुभवलं.
NASA नंतरचं नवं आयुष्य
1973 मध्ये NASA आणि नेव्हीमधून निवृत्त झाल्यावर Lovell व्यावसायिक जगतात उतरले.
Bay-Houston Towing Company आणि Centel Corporation सारख्या कंपन्यांमध्ये त्यांनी नेतृत्व केलं.
पुस्तक, चित्रपट आणि जागतिक प्रेरणा
1994 मध्ये त्यांनी “Lost Moon: The Perilous Voyage of Apollo 13” हे पुस्तक सहलेखक Jeffrey Kluger सोबत लिहिलं.
यावर आधारित Apollo 13 (1995) चित्रपटात Tom Hanks यांनी त्यांची भूमिका केली, आणि Lovell यांनी स्वतः एक cameo केलं.
सन्मानांची शृंखला
Presidential Medal of Freedom
Congressional Space Medal of Honor
US Astronaut Hall of Fame
हे सन्मान Lovell च्या कार्याचा जागतिक दर्जा सिद्ध करतात.
कायम प्रेरणादायी वारसा
BBC च्या मते, Apollo 13 संकटात Lovell ची calmness under pressure आणि वेगवान निर्णयक्षमता आजही leadership case study म्हणून वापरली जाते.
त्यांची कहाणी म्हणजे मानवी चिकाटी, टीमवर्क आणि जिद्दीचा धडा.
आपणास हा लेख आवडला तर Comment Box मध्ये आपली प्रतीक्रिया नक्की कळवा आणि हा लेख शेअर करा. आणि अशाच नवनवीन, interesting माहितीसाठी दररोज भेटायला विसरू नका. आपले मराठी न्यूज blog “लय भारी न्यूज.कॉम” |